13 lutego 2019

Finlandia: nie powiódł się eksperyment z bezwarunkowym dochodem podstawowym

(Zdjęcie ilustracyjne. Źródło: pixabay.com)

Finlandia właśnie ukończyła dwuletni eksperyment związany z tzw. bezwarunkowym dochodem podstawowym. Minister finansów Petteri Orpo potwierdził, że największe partie w jego kraju już nie popierają tego socjalistycznego pomysłu.

 

Jednym z głównych celów eksperymentu było sprawdzenie, czy osoby bezrobotne będą bardziej zachęcane do poszukiwania pracy posiadając bezwarunkowy dochód podstawowy, czyli otrzymując co miesiąc bez żadnych warunków pewną sumę pieniędzy, która miałaby wystarczyć na zapewnienie podstawowych potrzeb. Jak można było przypuszczać, wyniki były odwrotne od zamierzonych. Otrzymywanie dochodu, nawet niskiego (560 euro), nie motywowało ludzi do szukania pracy.

 

Orpo przyznał, że osobiście nigdy nie był zwolennikiem bezwarunkowego dochodu podstawowego, jednak przeprowadzenie doświadczenia było bardzo ważne dla partii tworzących rząd. Pierwsze wyniki pokazały, że zatrudnienie nie wzrosło. Jedynie poprawiło się samopoczucie uczestników.

 

– Dla mnie to nie było zaskakujące, ponieważ każdego miesiąca było mniej biurokracji, aby otrzymać pieniądze. Po wynikach wszystkie partie główne, socjaldemokraci, partia premiera i moja, są przeciwko bezwarunkowemu dochodowi podstawowemu. Chcemy warunkowości systemów zabezpieczenia społecznego. Dlatego uważam, że sprawa jest w Finlandii zamknięta – stwierdził.

 

W ocenie fińskiego ministra, tego typu rozwiązanie nie powinno być stosowane także w innych krajach. W obliczu cyfryzacji i automatyzacji, zmian zachodzących na globalnym rynku, konieczna jest inna reforma systemów zabezpieczenia społecznego. – Jeśli chcesz mieć wysoki wskaźnik zatrudnienia, wynoszący 75 lub 80 proc. jak w krajach skandynawskich, nie jest to możliwe bez warunkowości w systemie zabezpieczenia społecznego. Moim zdaniem, jeśli uzyskasz dostęp do bezwarunkowego dochodu podstawowego, zaakceptujesz niższy wskaźnik zatrudnienia i niższy dobrobyt. Będziesz mieć więcej ubóstwa. Musimy uprościć nasze systemy i zachęcać ludzi do podejmowania pracy – wyjaśnił.

 

Komisja Europejska zleciła badanie, czy właściwym byłoby wprowadzenie bezwarunkowego dochodu podstawowego w całej Unii Europejskiej. Fiński minister przekonuje, że to zły pomysł. – Nasze doświadczenie pokazuje innym państwom członkowskim, że zatrudnienie nie wzrosło – argumentował.

 

Zwolennicy bezwarunkowych dochodów uważają, że w przypadku Finlandii doświadczenie nie powiodło się, ponieważ nie zlikwidowano istniejącego systemu zabezpieczenia społecznego, a jedynie dodano bezwarunkowy dochód podstawowy. Promotorzy dochodu podstawowego chcą, by zastąpił on istniejące systemy emerytalno-rentowe, którym grozi bankructwo. Zgodnie z Agendą Zrównoważonego Rozwoju 2030 planowano uporać się z zadłużeniem państw poprzez wypłatę wszystkim takiej samej minimalnej pensji – niezależnie od liczby przepracowanych lat. Kwota miałaby pozwolić zaspokoić jedynie minimalne potrzeby, by zmobilizować starzejące się społeczeństwo do jak najdłuższej aktywności zawodowej.

 

Fiński dochód podstawowy miał pozytywny wpływ jedynie na samopoczucie osób go otrzymujących. Rozładowywał napięcie, złość i inne uczucia, które sprzyjały „populizmowi” – wskazano w analizie wyników. W związku z tym lewicowy politycy zastanawiają się, czy nie wykorzystać go jako „narzędzia stabilizującego” życie polityczne.

 

Minister finansów Finlandii uważa, że to nie najlepszy pomysł, gdyż trzeba realnie patrzeć na  rzeczywistość. Przypomina, że nie ma dobrobytu, jeśli nie ma wysokiego wskaźnika zatrudnienia i wzrostu gospodarczego. Polityk jest zwolennikiem zachęcania ludzi do pracy – nawet krótkoterminowej – poprzez zachęty fiskalne, np. zwalniające niektóre (krótkoterminowe) dochody z opodatkowania.

 

Pierwszy w Europie popierany przez rząd eksperyment w zakresie udzielania obywatelom „darmowych” pieniędzy rozpoczął w styczniu 2017 roku, a zakończył w styczniu 2019. Losowa grupa 2 tys. osób bezrobotnych w wieku od 25 do 58 lat otrzymywała miesięcznie 560 euro – bez wymogu poszukiwania lub akceptacji zatrudnienia. Program, którego celem było przede wszystkim sprawdzenie, czy gwarantowany dochód – pozwalający przeżyć, ale nie żyć godnie – może zachęcić ludzi do podjęcia płatnej pracy, by w ten sposób ratować system opieki społecznej – nie powiódł się.

 

Idea bezwarunkowego dochodu podstawowego (Unconditional Basic Income) miała, z założenia, służyć także walce z ubóstwem i nierównością. Miała też zmniejszyć biurokrację i zaoszczędzić środki w systemie opieki społecznej.

 

W miejsce UBI Finowie mogą wprowadzić rozwiązanie już funkcjonujące w Wielkiej Brytanii, czyli uniwersalny system kredytowy. Polega on na wypłacaniu – w skrajnych przypadkach w sytuacji osób bezrobotnych – jednego zasiłku socjalnego, zamiast kilku innych, na opłacenie czynszu, opiekę nad dziećmi itp. Tego typu zasiłek jest niższy od tego, co oferowano wcześniej. Brytyjczycy wprowadzili to rozwiązanie w niektórych hrabstwach, ale docelowo ma ono obowiązywać w całym kraju.

 

 

Źródło: euractiv.com / guardian.com

AS

 

  

Wesprzyj nas!

Będziemy mogli trwać w naszej walce o Prawdę wyłącznie wtedy, jeśli Państwo – nasi widzowie i Darczyńcy – będą tego chcieli. Dlatego oddając w Państwa ręce nasze publikacje, prosimy o wsparcie misji naszych mediów.

Udostępnij
Komentarze(0)

Dodaj komentarz

Anuluj pisanie